खरीप हंगाम २०२६: कृषी विभागाच्या महत्त्वाच्या मार्गदर्शक सूचना

१. बियाणे निवड, उगवण क्षमता व बीजप्रक्रिया

बियाण्यांची खरेदी नेहमी अधिकृत परवानाधारक कृषी सेवा केंद्रातून पक्क्या बिलासह करावी. पेरणीपूर्वी खालील बाबींची खात्री करणे अनिवार्य आहे:

• घरच्या बियाण्याची उगवण चाचणी: सोयाबीन, भुईमूग किंवा कडधान्यांची पेरणी करण्यापूर्वी घरच्या बियाण्यांची ७० टक्क्यांपेक्षा जास्त उगवण क्षमता तपासावी.
• बीजप्रक्रिया (Seed Treatment): बुरशीजन्य रोगांच्या नियंत्रणासाठी ट्रायकोडर्मा किंवा रासायनिक बुरशीनाशक, तसेच नत्र व स्फुरद उपलब्धतेसाठी रायझोबियम व पीएसबी (PSB) जिवाणू संवर्धकाची प्रक्रिया करावी.

२. बीबीएफ (BBF) रुंद वरंबा सरी पद्धत व आंतरपीक नियोजन

३. संतुलित खत व्यवस्थापन व एकात्मिक कीड नियंत्रण (IPM)

• माती परीक्षणानुसार खते: रासायनिक खतांचा अतिवापर टाळून माती आरोग्य पत्रिकेनुसार (Soil Health Card) सेंद्रिय खते, नॅनो युरिया व सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर करावा.
• सापळा पिके व कामगंध सापळे: कपाशीवरील गुलाबी बोंडअळी व मक्यावरील लष्करी अळीच्या नियंत्रणासाठी हेक्टरी ५ कामगंध सापळे (Pheromone Traps) आणि पिवळे/निळे चिकट सापळे लावावेत.
• ई-पीक पाहणी अनिवार्य: पीक नुकसानीची मदत, पीक विमा आणि शासकीय खरेदी केंद्रांवर विक्रीसाठी मोबाईल ॲपवरून वेळेत ई-पीक पाहणी नोंदणी पूर्ण करावी.

माहिती स्रोत: कृषी आयुक्तालय, महाराष्ट्र शासन (krishi.maharashtra.gov.in)